dr Puczkowski

o zdrowiu i nie tylko...

Dla kogo są diety eliminacyjne?

Dla kogo są diety eliminacyjne?

Dieta eliminacyjna

Dieta raw food jest jedną z diet eliminacyjnych. Każda dieta tego typu, dla niektórych ludzi będzie dobra. Wszystko zależy od cech metabolicznych ukształtowanych przez genetykę, styl, życia i jakość środ owiska. Przez 16 lat pracy do Biomola trafiali Pacjenci, którzy stosowali (lub stosują) jakąś dietę eliminacyjną. W pierwszych miesiącach stosowania diety prawie wszyscy są zadowoleni. Regularne spożywanie określonej ilości pożywienia przynosi prawie zawsze poprawę samopoczucia. Ja nazywam to efektem higienicznym. Po 2-3 latach przychodzi efekt biologiczny. Statystycznie około 15-20% ludzi ma szanse dobrze na diecie eliminacyjnej funkcjonować przez kilka lat. 

Dlaczego dieta eliminacyjna nie jest dla wszystkich?

Wszystkie komórki w naszym organizmie się wymieniają (oprócz komórek nerwowych i mięśniowych). Stare komórki obumierają pozostawiając na swoim miejscu komórki młodsze (powstałe w procesie mejozy, niestety z trochę krótszym kodem genetycznym, z powodu braku telomeraz – tak się starzejemy na drodze biologicznej). Przez całe życie następuje ciągły proces wymiany materii w organizmie człowieka. W ciągu roku ulega wymianie ponad 90% wszystkich atomów tworzących związki biochemiczne, z których składa się ciało człowieka. Każdy z nas będąc indywidualnością biochemiczną ma różne potrzeby żywieniowe. W zależności jaką przyjmiemy klasyfikację, można w różny sposób opisywać typy metaboliczne. W historii medycyny można znaleźć wiele teorii na ten temat.

Typy metaboliczne

Wszyscy medycy opisywali te same cechy ludzkiej fizjologii, ale jakość opisów typów metabolicznych była uwarunkowana poziomem rozwoju cywilizacji poszczególnych kultur. Oto najważniejsze przykłady:

I. Typologia homeopatyczna (opiera się na biopierwiastkach, których ludzki organizm na najwięcej, czyli na wapniu, fosforze i siarce) – wykształcenie określonego typu jest uzależnione od przewagi jednego z listków zarodkowych w rozwoju płodowym, czyli entodermy, mezodermy lub ektodermy:

  • konstytucja wapniowa – osoby krępe, pulchne – w rozwoju zarodkowym dominacja listka wewnętrznego (entodermy) z którego wykształca się układ pokarmowy; osoby z tym typem mają skłonności do otyłości, chorób układu pokarmowego i stawów; ich metabolizm jest zdominowany przemianami wapnia.
  • konstytucja siarkowa – osoby szczupłe – w rozwoju zarodkowym dominacja listka środkowego (mezodermy) z którego wykształca się układ mięśniowy, kostny, tkanka łączna, krew i narządy płciowe; osoby z tym typem mają skłonności do chorób kręgosłupa; często wokół otworów ciała mają ciągłe zaczerwienienie; mają skłonności do nadpobudliwości, są bardzo energiczne, mają szybki metabolizm.
  • konstrukcja fosforyczna – osoby chude, wysokie, z przewagą układu kostnego na mięśniowym – w rozwoju zarodkowym dominacja listka zewnętrznego (ektodermy) z którego wykształca układ nerwowy, osoby z tym typem mają dobrze rozwinięte narządy zmysłów, cechują się wysokim rozwojem intelektualnym, mają skłonności do chorób układu kostnego, metabolizm jest zdominowany przemianami fosforu.
  • konstrukcja fluoryczna – typ ludzi na ogół chudych, chudych niesymetrycznej budowie ciała; chorujących na patologie związane z konstrukcją organizmu, czyli choroby kości, mięśni, stawów, tkanki łącznej.

II. W Chinach medycy już kilka tysięcy lat temu definiowali energię życiową jako efekt wpływu kosmicznej energii na naturę poszczególnych organów mających cechy naturalnych żywiołów: drewna, ognia, ziemi, wody i metalu, tworząc obraz męskiego jang i żeńskiego jin.

III. Medycy Dalekiego Wschodu stworzyli system ajurwedy, który również opiera się na pięciu żywiołach, z czego wyróżnia się trzy podstawowe: vata, pitta, kapha. Twierdzili, że każda osoba jest kombinacją wszystkich trzech elementów z tendencją do dominacji jednego lub dwóch z nich.

IV. Od wieków szukano definicji porządkującej różnorodność rasy ludzkiej. Zawsze jako punkt wyjścia brano specyficzny sposób wykorzystania energii biochemicznej na poziomie fizycznym i emocjonalnym przez zdefiniowaną grupę ludzi. Określano tzw. temperament. Śródziemnomorska kultura starożytna ukształtowała teorię Hipokratesa, który wskazywał na temperament: choleryczny, flegmatyczny, melancholijny i sangwinistyczny.

V. Współcześnie metabolizm można oceniać według różnych kryteriów. Najważniejszy podział jest wg aktywności gruczołów dokrewnych

  • typ adrenalinowy – osoba krępa o atletycznej budowie ciała, pogodna, cierpliwa, wyrozumiała; dla utrzymania zdrowia jest jej konieczny wysiłek fizyczny, który powoduje lepsze dotlenienie organizmu; osoba lubiąca dominować w swoim otoczeniu; najlepiej służy jej dieta wysokobiałkowa i trzy posiłki dziennie; jeżeli tyje to jest to otyłość brzuszna, która może mieć duży wpływ na profil lipidowy (odpowiednik struktury wapniowej).
  • typ tarczycowy – osoba szybka, energiczna, niecierpliwa, lubiąca intensywną pracę, często doprowadza się do krańcowego wyczerpania i zniechęcenia, aby z czasem odzyskać formę i znów ciężko pracować; dzięki szybkiemu spalaniu może jeść dużo zachowując szczupłą sylwetkę; dobrze funkcjonuje jedząc nawet raz dziennie; duża intensywność życia często prowadzi do zaburzeń funkcji tarczycy; gdy pojawia się nadwaga, trudno stracić zbędne kilogramy (odpowiednik struktury fosforycznej).
  • typ przysadkowy – osoba szczupła o smukłej figurze, obojętna na potrzeby swojego organizmu; typ intelektualisty, kierujący się w życiu przede wszystkim logiką; aktywność zawodowa przeplata się z niechęcią do pracy i depresją; osobie takiej służy dieta wegetariańska i spożywanie kilku, tj. 5-6, małych posiłków dziennie; podatna jest na uzależnienia od wszystkich używek (odpowiednik struktury siarkowej).

VI. Typy metaboliczne wg stanu równowagi wegetatywnej

  • dominacja systemu sympatycznego – powoduje rozluźnienie mięśni układu pokarmowego, co hamuje wydzielanie gruczołów trawiennych i obniża przyswajalność składników odżywczych; osoba taka preferuje dietę lekką, często wegetariańską.
  • dominacja systemu parasympatycznego – wysokie napięcie mięśni układu pokarmowego, intensywna praca gruczołów trawiennych; osoba taka preferuje dietę mieszaną, często opartą na białku zwierzęcym.

Każdy człowiek może mieć „czysty typ metaboliczny” (wg opisów powyżej) lub może być kompilacją 2-3 typów. Typ metaboliczny ma największy wpływ na kształt indywidualnej diety metabolicznej. Dzięki rozpoznaniu własnego typu metabolicznego jest duża szansa, iż zaopatrzymy swój organizm we wszystkie konieczne składniki odżywcze, nie tylko we właściwy sposób (ilość i chronologia posiłków dziennie), ale i we właściwej ilości. Wówczas efekt biologiczny będzie dobry.

Wiara w dietę

Odbyłem niezliczona ilość rozmów z Pacjentami, którzy byli przekonani do jakiegoś konkretnego sposobu żywienia. Nie istotne czy to był wegetarianizm, dieta tłuszczowo-białkowa (np. optymalna) czy inna; za każdym razem rozmowy były trudne. Analiza pierwiastkowa włosów jest świetną metoda diagnostyczną, która umożliwia rozpoznanie typu metabolicznego. Pacjenci, którzy otrzymali od Biomola zalecenia stosowania innej diety, niż ta do tej pory stosowania, często byli wręcz zbulwersowani. Po długiej rozmowie często dochodzili do wniosku, że czas na zmianę diety. Uświadamiali sobie, że w ich organizmach pojawiało się coraz więcej symptomów „problemów metabolicznych”. Prawie zawsze był to efekt źle dobranej diety. Wynik analizy włosów jest „drogowskazem” dla Pacjenta, aby mógł odnaleźć dla siebie właściwą drogę żywieniową. W wielu przypadkach konieczne jest wprowadzenie kilku etapów dietetycznych, zanim dojdzie sie do diety metabolicznej, na dłuższy okres czasu. Dla mnie największym sukcesem jest przekonanie Pacjenta do rozpoczęcia poszukiwania swojej drogi żywieniowej. Biomol pokazuje kierunek i ewentualne zagrożenia. Z czasem Pacjent pozna reakcje fizjologiczne swojego organizmu na dietę. Dopiero wówczas będzie potrafił dobrze wykorzystać reguły rządzące dietetyką. Sam dla siebie stanie się najlepszym dietetykiem. Po wielu latach pracy mogę przedstawić następujące twierdzenie:

Wszystkie diety są dobre, niestety zbyt często sięgają po nie, niewłaściwi ludzie.

Dieta raw food

Teraz o diecie raw food; opiera się ona na produktach roślinnych: świeżych owocach i warzywach, kiełkach, orzechach, nasionach, ziarnach i surowych produktach zawierających białko: owocach morza, jajkach, mleku itp. Jest to „miks” diet: makrobiotycznej, wegetariańskiej, „gersonowskiej” i paleolicznej. Z taką mieszanką można zrobić wiele, o ile wiedza i zdrowy rozsądek pozwolą.

Więzień diet

Osoby rozpoczynające diety eliminacyjne prawie zawsze wpadają w pułapki, z których trudno się wydostać. Głównym więźniem diet jest mózg. Diety eliminacyjne zawsze tworzą specyficzne równowagi metaboliczne, które zmieniają postrzeganie świata przez ludzi stosujących te diety. Przykładem mogą być wegetarianie, którzy powinni inaczej się żywić. Występuje u nich „syndron niespokojnych” rąk, nóg i głowy. Po drugiej stronie barykady dietetycznej są tzw. optymalni, których „jasność widzenia świta” nie pozwala na znalezienie zdrowego rozsądku. Dieta białkowa również negatywnie wpływa na pracę mózgu, przez nasilenie tendencji do depresji. W każdej źle dobranej diecie eliminacyjnej zachodzą duże zmiany w procesach energetycznych mające bezpośredni wpływ na prace mózgu. Następuje coś w rodzaju uzależnienia od diety i stan nie zdrowej euforii. W takim stanie człowiek nie widzi negatywnych konsekwencji diety eliminacyjnej, tak długo, dopóty nie pojawi się choroba. Wówczas proces naprawczy będzie trwał bardzo długo.

Zagrożenia diety raw food

W trakcie stosowania diety raw food mogą wystąpić niedobory witaminy D, B12, wapnia, magnezu i wielu innych elementów odżywczych. To jest dieta bardzo wychładzająca organizm. Może dojść do niedokrwistości, bóli mięśni, wzdęć (z powodu dysbakteriozy, grzybicy) , zaparć (z powodu braku magnezu i słabej pracy jelita grubego), ciągłego zmęczenia, depresji. Duża ilość spożywanego kwasu foliowego „ukrywa” skutki niedoboru witaminy B12 (są to dwa najważniejsze związki biochemiczne uczestniczące w reakcja metylowania, które decydują o ekspresji genowej; zjawiska te opisuje nutigenomika). Dlatego osoba stosująca dietę raw food może zbyt późno zauważyć, że nadszedł czas na zmianę diety.

Dla kogo jest dieta raw food

Około 15 – 20 % z osób rozpoczynających spożywanie diety raw food (jak każdej innej diety eliminacyjnej) będzie się na niej po kilku latach dobrze czuć. Są to osoby z typem metabolicznym przysadkowym, z dominacją sympatyczną, najczęściej z grupą krwi A i mieszkające w umiarkowanym (wilgotnym) lub ciepłym klimacie. Ale jest podstawowy warunek: stosowanie dość bogatej suplementacji witaminowo – mineralnej.

Całkiem niedawno opisywałem wynik analizy włosów osoby stosującej dietę paleoliczną. Już dawno nie widziałem tak dobrze odżywionej osoby. Myślę, że instynktownie znalazła dla siebie idealną dietę. Potwierdziły to rezultaty analizy pierwiastkowej włosów.

Dietetyka jest sztuką

W dietetyce są jednolite zasady i prawa, które trzeba poznać, jak reguły gry. Aby w grze doprowadzić do zwycięstwa, należy umieć swoja wiedzę wykorzystać. Przydaję się również wyobraźnia, ponieważ dietetyka jest sztuką.

Zwycięstwem jest utrzymanie jak najdłużej dobrego stanu zdrowia. Sposobów na osiągnięcie sukcesu jest tyle, ile ludzi na Ziemi.

dr n. med. Sławomir Puczkowski

komentarze

Aleksandra / /

Bardzo ciekawy post. To zadziwiające jak nasz mózg może nas łatwo oszukać. Tak często spotykane jest że ktoś ślepo wierzy że jego dieta musi działać i trzyma się jej, bez względu na pojawiające się problemy zdrowotne. Sama popełniam ten błąd – jesteśmy przekonani, że to co robimy powinno teoretycznie świetnie działać, a wciąż zmagamy się z chorobami. Dlatego śmieszą mnie wszystkie spory pomiędzy zwolennikami różnych diet, którzy są święcie przekonani, że ich sposób jedzenia pomoże i wyleczy każdego. Ludzi Ci, jakoś nie potrafią zrozumieć że każdy z nas potrzebuje czegoś innego. Zastanawia mnie rola B12 i kwasu foliowego w metylowaniu DNA. Nie mogłam się doszukać czy chodzi o ich udział jako katalizatory reakcji metylowania, czy bardziej jako donory grupy metylowej? Powszechnie S-Adenozylometionina jest zdaje się uznawała za główne źródło grupy metylowej, dlatego też zastanawiałam się czy kobalamina jest uznawana także za substrat reakcji metylowania czy jedynie za katalizator. A może są one prekursorami SAM? Pozdrawiam Aleksandra

Sławomir Puczkowski / /

Dzień dobry Ma Pani rację, co do roli SAM. Witamina B12 pełni funkcje kofaktora syntetazy metioniny. Polecam artykuły: http://www.uni-graz.at/che3www/strubi/papers/full_text/pdf/handbook_metsyn.pdf i http://cebp.aacrjournals.org/content/13/4/511.long i http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0017706 pozdrawiam S. Puczkowski

Aleksandra / /

Dziekuje bardzo za linki. Wiele spraw mi one rozjasnily. Calkiem niedawno czytalam w Nature Communication o badanich kohortowych w Gambii, przeprowadzonych na ciezarnych kobietach. Resultaty byly zaskakujace – metylowanie pewnych fragmentow DNA noworodkow (ktore zreszta powodowaly permanentne zmiany fenotypowe) bylo wyzsze u kobiet ktore zaszly w ciaze w okresie deszczowym, czyli wtedy gdy dostep do bialka byl ograniczony (tzw. hungry season), w porownaniu z okresem suchym (tzw. harvest season). Dopiero teraz, gdy po raz drugi zajzalam do publikacji, okazalo sie ze w okresie deszczowym stezenie kwasu foliowego, witaminy B2, metioniny i betainy w surowicy matek byly znacznie wyzsze w porownaniu do okresu suchego. No coz, kolejny dowod jak bardzo wazna jest odpowiednia dieta matki na prawidlowy rozwoj. Epigenetyka jest fascynujaca dziedzina nauki. Pozdrawiam Aleksandra

Edyta / /

Dziękuje za poruszenie tego tematu zawsze mnie to nurtowalo gdzie leży prawda na temat tych wszystkich podejść do diety. Mam jeszcze jedno pytanie – będę wdzieczna gdyby zechcial Pan powiedzieć swoje zdanie – czy diety lecznicze konkretnie dieta owoców o warzywna lub glodowkowa pod kontrola specjalistów daje na poziomie biochemicznym rzeczywiście re start organizmu – podobno może cofnąć się cukrzyca, nadciśnienie…czy może nie dla każdego jest to droga tylko skąd wtedy wiedzieć czy akurat dla mnie jest czy nie…

dodaj komentarz